Zes simpele redenen waarom de Achtergracht weer water moet worden

De gemeenteraad van Weesp heeft in meerderheid besloten dat in de toekomt de Achtergracht weer een gracht moet worden. Of dat gaat lukken is uiteindelijk nog een vraag, maar de wens is er wel. En ik vind dat een heel goed idee. Daarom: zes redenen waarom we dit moeten willen

De zes redenen zijn ook een antwoord op iedereen die zegt dat het ‘ontdempen’ van de Achtergracht geldverspilling, een ‘hobbyproject’ en verbranden van subsidie is. Ik ben het daar niet mee eens. Het is gewoon een slimme investering in de stad.

Kaart van Weesp, halverwege de 17e eeuw, met de gloednieuwe Achtergracht.

Even wat voorgeschiedenis: in 1613 werd besloten Weesp uit te breiden met een extra gracht. Op dat moment was Weesp niet groter dan grofweg het rondje Kom, Oudegracht, Achter ’t Vosje en de Hoogstraat. Er was ruimtegebrek – met name door de bloeiende jeneverindustrie – en er moest een extra gracht komen: de gracht achter de Voorgracht; de Achtergracht.

Maar zoals op zoveel plekken in Nederland werd in de jaren ’60 van de twintigste eeuw besloten het groeiende autoverkeer meer ruimte te geven. En bovendien stonk de Achtergracht in die tijd verschrikkelijk door slechte doorstroming en omdat de melkfabriek Neerlandia loosde op de gracht. De Achtergracht werd door een besluit van de gemeenteraad vanaf 1960 gedempt.

Het dempen van de Achtergracht in 1960. Foto: RHC Vecht en Venen

Vanaf het moment van demping is het besluit omstreden geweest. Al sinds jaar en dag klinkt de wens om van de Achtergracht weer een gracht te maken. Onlangs heeft de gemeenteraad deze wens bekrachtigd door de open gracht op te nemen in de nieuwe Omgevingsvisie (toekomstvisie) van Weesp. En omdat de nieuwe fusiepartner Amsterdam heeft toegezegd die visie te zullen volgen en respecteren, is de kans op een open gracht weer een stukje groter geworden.

Dat vind ik goed nieuws. En wel om de volgende zes redenen:

1. Impuls voor de historische binnenstad van Weesp

Zoals ik in april al schreef, blijkt dat historische uitstraling van Weesp als een van de unieke verkooppunten van de stad wordt gezien. Weesp onderscheidt zich van andere steden doordat we juist zoveel historie nog hebben in het centrum. Dat zouden we meer economisch moeten gaan uitbuiten, er zit een verdienmodel. Nu al verdient Weesp behoorlijk aan alle dagjesmensen die de stad bezoeken en door structureel te investeren in het terugbrengen van de historische uitstraling neemt de waarde alleen maar toe. In dit geval geldt duidelijk: de kosten gaan voor de baten uit.

Ook de Achtergracht (ja, echt!) met boten voor de melkfabriek Neerlandia.

2. Geen ruim baan meer voor de auto

Weesp loopt achter met het autobeleid. Heel veel historische binnensteden zijn al lang bezig om de auto minder ruimte te geven. Natuurlijk is het belangrijk dat winkels en andere voorzieningen bereikbaar zijn per auto, (zeker voor mensen die minder goed ter been zijn), maar Weesp is nog veel te veel op de auto ingesteld. Door de Achtergracht open te graven, blijft er slechts ruimte over voor een smalle eenrichtingsweg die automatisch minder uitnodigt tot hard rijden of zwaar vrachtverkeer. Want ga eens kijken wat er per dag allemaal voorbijscheurt op de Achtergracht. Het is niet meer van deze tijd.

Zijsprong: daar is overigens bij de bouw van het nieuwe winkelcentrum aan de Achtergracht al rekening mee gehouden. Dat winkelcentrum moet uiteindelijk volledig worden bevoorraad via de Groeneweg, en niet via de Achtergracht.

3. De gedroomde parkeergarage

Het opengraven van de Achtergracht brengt ook kansen voor die andere droom: het maken van een parkeergarage. Weesp heeft geen goede grote parkeervoorziening aan de rand van de binnenstad en kan die goed gebruiken. En als we toch aan het graven zijn…? In Amsterdam is het onder de Boerenwetering ook gelukt!

De Boerenwetering in Amsterdam. Foto: Wikimedia

4. Klimaatadaptatie en waterberging

We moeten ons aanpassen aan het klimaat. We moeten meer ruimte gaan maken voor waterberging. Berging die kan dienen als buffer in droge tijden (zoals nu) en als overloop in natte tijden. Weesp heeft al heel veel water verloren. Als we Weesp toekomstbestendig willen maken om overlast voor de Weespers te voorkomen moeten we dieper en ingrijpender gaan nadenken waar wij water gaan opslaan in de stad. Een open Achtergracht is daarbij een enorme stap in de goede richting.

Bovendien koelt water. Met de toenemende hetere zomers moeten we ook gaan nadenken hoe we de stad koelen. Duidelijk is dat veel steen werkt als een oven en daardoor de temperatuur in de stad met een paar graden kan verhogen. Water daarentegen koelt. Een open Achtergracht koelt. En als we toch nog ooit eens ijzige winter krijgen kan je er prima schaatsen.

De Achtergracht bij de ingang van de Singelstraat. Zelfs met gracht is er genoeg ruimte voor een rijbaan. Foto: inoudeansichten.nl

5. Alle omliggende huizen worden meer waard

Simpel maar interessant rekensommetje van de gemeente Weesp in 2016: alle huizen rondom de Achtergracht worden gemiddeld 15 procent meer waard. Daarbij is gekeken naar de waardeontwikkeling van panden in andere delen van Nederland waar grachten weer opengegraven zijn. Voor elke huiseigenaar is dat natuurlijk best wel een fijn idee: zonder enige inspanning is het bezit ineens meer waard. Voor de gemeente is dat overigens ook fijn, de belastingopbrengsten stijgen daarmee ook.

6. De kwaliteit van de openbare ruimte neemt toe

Varen met een bootje in de gracht, wie vindt dat nu niet leuk? Behalve de toeristische voordelen is het ook voor de Weesper zelf een plezierig idee. Wie vindt de nog bestaande grachten in Weesp nu niet mooi? Wie geniet er nu niet van dobberen in een bootje door de stad? Wie houdt er nu niet van flaneren langs de Vecht aan de Hoogstraat? Wie maakt er nu eens geen ommetje door het oude centrum? Een open Achtergracht maakt Weesp ook voor de Weespers mooier. En uit onderzoek blijkt: wie van zijn of haar leefomgeving geniet is gelukkiger.

De Achtergracht, met tuintjes van de bewoners aan het water. Foto: Historische Kring Weesp

Verder…

Daarbij zou je er ook nog aan kunnen denken om de Achtergracht bij de Wollenweversbuurt weer te verbinden met de Oudegracht. Dan kan een rondje maken met de boot door de stad

Ik zeg: opengraven die gracht! Het is een investering die de moeite meer dan waard is.

3 comments / Add your comment below

  1. Leuk pleidooi, maar toch een paar kanttekeningen. Als je nou per se een parkeergarage in het centrum wil, ergens uit zicht, verstopt onder het water, dan vind ik de Achtergracht niet echt een handige locatie. Veel slimmer lijkt het me om dat te doen in de Kom, of wellicht gewoon in de Vecht. Daar heb je veel meer ruimte. De Achtergracht is best wel smal. Kijk nou toch naar de Boerenwetering in Amsterdam, die is super breed! De Oudegracht is dan nog geschikter. Ik zou het op zich best mooi vinden om in de Kom of de Vecht een hele grote parkeergarage te verstoppen en dan alle straten in de binnenstad grotendeels autovrij te maken en te vergroenen. Lijkt me prachtig.

    Maar goed, belangrijker is de vraag of we nu nog wel moeten pleiten voor meer parkeerplekken en garages in Weesp. We zijn bezig met een transformatie naar een duurzame samenleving. Moeten we echt vasthouden aan een crow norm van 1,7 auto per huishouden. Is dat niet oud denken, dat we allemaal een auto willen hebben, of liever nog twee die we dan overal in de stad willen kunnen parkeren? Denk je echt dat als we nu nog een parkeergarage gaan bouwen die nog rendabel is over 15 jaar? Ik vraag het me af.

    Dus, openbreken, ok, maar die parkeergarage lijkt me op die plek niet echt een goed idee. En oh ja, we hadden het nog niet over het prijskaartje van open graven. Circa 10 miljoen euro als ik het me goed herinner uit het onderzoek van het vorige college, zonder parkeergarage. Dat overstijgt ver de algemene reserve van de gemeente Weesp. Ik begrijp het historisch belang, maar10 miljoen is serieus geld dat we ook aan een heleboel andere leuke of sociale doelen zouden kunnen uitgeven als we besluiten om te gaan strooien met geld.

    1. Helemaal mee eens! Ik denk dat de auto op zichzelf in de drukker wordende randstad sowieso aan een retour bezig is. De vraag is inderdaad of je een parkeergarage moet willen. Het gaat ook nog eens ten koste van de waterberging, want de gracht wordt dan minder diep. Ik noemde hem wel, omdat het voor velen wel een oplossing kan bieden is het denken.

      En over de kosten, je rekensommetje klopt. Maar ik geloof dat de Catharijnesingel in Utrecht met veel subsidie is opengegraven. En nu hoor ik mensen alweer roepen dat je geen subsidie moet ‘verbranden’, maar subsidies hebben natuurlijk wel een functioneel doel en als wij daarvan kunnen profiteren, waarom niet? Maar daar zou goed onderzoek naar gedaan moeten worden.

  2. Zo’n argument over toenemende huizen waarde is alleen voor die mensen die op die plek wonen steekhoudend niet in het belang van de stad. Economie? Eerst de leegstand van zoveel winkels maar eens aanpakken lijkt me.
    Het voorbeeld van Amsterdam gaat ook niet op. Daar was een mega OV project gaande en we weten hoe bodemloos die put bleek. Ik zwijg nog maar even over de gevolgen van alle historische bebouwing van onze mooie binnenstad….
    Bootje varen? Kijk eens hoe de prachtige Oudegracht er nu uitziet. Dat moet je toch niet willen…….
    Nee, een slecht plan die open gracht.

Laat een reactie achter op Christian Zierleyn Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *